کاربلاگ های درسی //سید محمود نجاتی حسینی
با سلام
لطفا مطلب مروري بر مواضع الهيات سياسي كه در اين وبلاگ امده است را براي جلسه 4 شنبه اين هفته مطالعه فرماييد.لازم به ذكر است كه بحث اين هفته كلاس سكولاريزم و پساسكولاريزم است.
تشكر
17-2-1390
< درسگفتار نظریه سیاست – دانشگاه تهران:دانشکده علوم اجتماعی/ جلسه کلاسی 4 اردیبهشت 91>
مروری بر مواضع الهیات سیاسی
} س.م نجاتی حسینی nejati.hosseini@gmail.com {
*پیشینه بحث
در بحث از پرسش های جامعه شناسی سیاسی ، فلسفه سیاسی و الهیات سیاسی از "مواضع قدرت و حاکمیت و اطاعت "{ جلسات کلاسی 21 و 28 فروردین 91 } اکنون نوبت به مرورمواضع الهیات سیاسی رسیده است.الهیات سیاسی political theology وفق یک تعبیر عام ناظر به دانشی است که هدف و مضمون و موضوع آن تبیین دیالکتیک امر عرفی و دنیوی the secular با امر شرعی و قدسی the sacred در حوزه سیاست و جامعه و فرهنگ است.هر چند در این میان الویت بحث با پرسش از نسبت دین و سیاست و ارزیابی انتقادی و هنجاری این نسبت است؛ با این وجود به نظر ما {و دست کم آن گونه که منظور بحث کلاسی ما است} دو تز برای الهیات سیاسی – مدرن و پست مدرن – قابل توجه است:
1- الهیاتی شدن امر عرفی the theologization of the secular
2- عرفی شدن امر الهیاتی the secularization of the theological
پیش از پرداختن به بحث اصلی لازم است اندکی در باره تعداد منابع محدود فارسی که نسبتا مرتبط با این حوزه هستند توضیحاتی ارائه شود.
درسگفتار تاریخ تکوین علوم اجتماعی
(دانشگاه تهران- دانشکده علوم اجتماعی /7 اردیبهشت91)
مبانی انسان شناسی فلسفی علم اجتماعی
} س.م.نجاتی حسینی {nejati.hosseini@gmail.com
*پیشینه بحث
مطلب حاضر خلاصه ای است از مباحث کلاسی 20 و 27 فروردین و 3 اردیبهشت 91. مضمون اصلی در این بحث ها بازخوانی ماهیت امر اجتماعی { با توجه به سه گزاره مطرح= انسان آفریده ای اجتماعی است ؛ جامعه آفریده ای انسانی است ؛ جامعه واقعیتی اجتماعی است } و نیز خوانش دیالکتیک امر انسانی – اجتماعی { با توجه به رهیافت های تضاد گرا < مارکسی > و وفاق گرا <دورکیمی > و تلفیقی < وبری – زیملی > } است.از این حیث بازگشت به مبانی انسان شناسی فلسفی که نهفته در نظریه اجتماعی است؛ لازم به نظر می رسد.به این منظور ما با اتکا به دو متن مطرح در این زمینه { انسان شناسی فلسفی ، هانس دیرکس ، ترجمه سید محمد رضا بهشتی ، تهران، هرمس 1380 ؛ قرار بشر در عالم کیهانی ، ماکس شلر ، ترجمه منوچهر اسدی ، آبادان، نشر پرسش 1388 } به شرح و بسط چند تز مطرح در این زمینه پرداخته ایم.
درسگفتار نظريه سياست- دانشگاه تهران
(دانشكده علوم اجتماعي // 5 ارديبهشت 1391)
پرسشهاي جامعه شناسي سياسي از ماهيت و فرايند قدرت
*پيشينه بحث
مطلب زير ماحصل بحث كلاس درس علم سياست (21 و28 فروردين ماه 91 ) با موضوع "جامعه شناسي سياسي قدرت" است.مي دانيم كه در نظريه سياسي به معناي گسترده آن{و البته وفق تعاريف ارائه شده در كلاس} ودرزمينه پرسش ازقدرت( ماهيت و فرايند و تبعات ) برداشت هاي جامعه شناسي سياسي { كه با پرسش از "امر واقعي" سياسي مرتبط است} ؛ فلسفه سياسي { كه موضوع آن پرسش از"امر ايدئال هنجاري" سياسي است} و الهيات سياسي { كه مضمون آن پرسش از"امر مطلوب شرعي" سياسي است} نافذ و تامل برانگيزند.از اين حيث به ترتيب ما اين سه برداشت را به بحث خواهيم گذاشت.
*بخشی از درس جامعه شناسی و فلسفه حقوق من در این ترم به طرح مبانی و مقدمات فلسفه و جامعه شناسی اخلاق اختصاص یافته است. از این جهت گزارش سخنرانی استاد مصطفی ملکیان با عنوان «طرحی برای تدوین نظام اخلاقی مولانا» ( به نقل از “سایت موسسه فرهنگی سروش مولانا “)که ارتباط وثیقی با مباحث درس دارد انتخاب شده است.می ماند شرح و بسط و نقد آن - که اگر خدای مهلت و توفیق دهد - در کلاس 2هفته اینده ( 4 شنبه 13 اردی بهشت 91 ) ارائه خواهد شد{با سپاس از دوست گرامی جناب مهدوی به خاطر ارسال این گزارش}.
*
درس گفتار فلسفه و جامعه شناسی حقوق
{دانشگاه آزاد اسلامی آشتیان- گروه جامعه شناسی (کارشناسی ارشد)}
(درسهای جلسه16، 23،30 فروردین ماه 1391)
موضوع : ماهیت گفتمان حقوقی مدرن از ابعاد سیاسی اجتماعی اخلاقی
(( ... بخشی از حیات سیاسی مشترک ما - اگر چنین چیزی وجود داشته باشد- این است که عدالت در حکم سنگ محک ما است و نه آیینه ما؛ یعنی هر تصمیمی در باره توزیع خیرهای اجتماعی مانند ثروت ، رفاه، آزادی ،امنیت ، احترام ،کرامت ، و مانند آن رامی توانیم مورد تجدید نظر قرار دهیم .ولو آن که سنت هایی که به این وسیله به چالش کشیده می شوند بسیار راسخ باشند .هم چنین می توانیم همیشه یک برنامه نهادی و تثبیت شده را به پرسش گیریم که آیا این برنامه منصفانه و عادلانه است یا نه ؟... )){رونالد دورکین - فیلسوف برجسته حقوق1985 }.
درس گفتارنظريه سياست
(دانشكده علوم اجتماعي - دانشگاه تهران/ دوشنبه 21-1-91 )
*پيش نوشت
قدرت را بايد هم جنس سياست دانست و هم مضمون و نيز نتيجه وغايت آن .از اين حيث بحث از سياست بايد به محوريت سه گانه قدرت- اقتدار – قانونيت ( ( power-authority- legitimacy آغاز و انجام شود.چنين راهبردي هم مطلوب نظريه سياسي است و هم مقصود فلسفه سياسي و هم منظورجامعه شناسي سياسي .بنابراين آن چه در ادامه خواهد امد از اين شيوه تبعيت كرده است.توضيح اين كه مطلب حاضر صورت خلاصه شده و ويرايش شده بحثي است كه در كلاس مباني علم سياست (دانشكده علوم اجتماعي - دانشگاه تهران/ دوشنبه 21-1-91 )ارائه شده است.
تاريخ تكوين علوم اجتماعي - دانشگاه تهران // 30-11-90
روايتي از" ديرينه شناسي و تبارشناسي علوم اجتماعي"
قابل توجه دانشجویان درس علم سیاست – دانشگاه تهران
با سلام
دانشجوياني كه ترم بهمن 90-2 درس علم سیاست را با اينجانب دارند ؛لطفانسبت به تهيه اين متون اقدام نمايند:
الف- متون پایه
1- آندره هی وود ( 1383 ) مقدمه نظریه سیاسی ، عبدالرحمان عالم ، تهران، نشر قومس .
2- ژاک رانسیر (1388 ) ده تز در باب سیاست ، امید مهرگان ، تهران،کتاب های کوچک – رخ دادنو.
3- کیت نش (1380 )جامعه شناسی سیاسی معاصر ، تقی دلفروز، تهران ،نشر کویر.
ب- متون ضمیمه
4- حاتم قادری (1378 ) اندیشه های سیاسی در اسلام وایران ، تهران، انتشارات سمت.
5- کمال اکبری ( 1387 ) سیر تطور فقه سیاسی شیعه ، تهران، دفتر پژوهش های رادیو، نشر طرح آینده.
طرحي جديد براي تحليل "فلسفه اجتماعي انقلاب":
(مواجهه انقلاب با "حقيقت،عدالت،امنيت،آزادي ورفاه")
درآستانه ورود به 33 سالگي انقلاب اسلامي 1357
*پيش نوشت
هر چند مرور متوني كه تخصصي به مساله پيدايي و نتايج انقلاب هاي – بويژه – يك سده اخير پرداخته اند؛ جالب و آموزنده است (خصصوصا مرور ومطالعه متني مانند نظريه پردازي انقلاب ها از جان فوران - كه خوشبختانه به فارسي نيز ترجمه شده است) اما متاسفانه زاويه نگاه اجتماعي به انقلاب (ها) به خصوص انقلاب اسلامي 1357 هم چنان "سياسي امنيتي"( !؟) است.حسن و قبح چنين نگاه سياسي امنيتي اين است كه انقلاب ها يا ديو معرفي مي شوند و يا دلبر.براي پرهيز از چنين نگاه سياه و سفيدي به انقلاب ها لازم است – البته در كنار " نظريه اجتماعي انقلاب ها" – به فلسفه اجتماعي انقلاب ها توجه كنيم.يعني بايد بتوان به اين دو پرسش بنياني(كه متاسفانه درادبيات "مطالعات انقلاب" كم تر مورد توجه قرار گرفته اند) پاسخ داد:
1.چرا انقلاب ضروري است؟
2.انقلاب ها ضرورتا چه بايد انجام دهند؟
نمرات نهايي شده جهت اطلاع اعلام مي گردد .
9-11-90
براي آشنايي بيش تر دانشجويان بعدي اين درس با جنس سوالات فلسفه علوم اجتماعي ؛ نمونه سوالات اين ترم مربوط به ازمون برگزار شده در 5 بهمن 90 منتشر مي شود .
دانشجوياني كه ترم بهمن 90-2 درس تاريخ تكوين علوم اجتماعي را با اينجانب دارند ؛
لطفا( فعلا البته براي شروع !) نسبت به تهيه اين دو متن اقدام نمايند:
1- كالنيكيوس (1383 ) درآمدي تاريخي به نظريه اجتماعي ،معصوم بيگي ،تهران ،نشر اگه.
2- فروند (1388 ) آراء و نظريه ها در علوم انساني ،كاردان،تهران،مركز نشر دانشگاهي.
3- سيدمان(1386 ) كشاكش آراء در جامعه شناسي ،جليلي ، تهران،نشرني.
با تشكر
درسگفتار"جامعه شناسی حقوق - قانون- قضاوت" دانشگاه آزاد آشتیان(ترم 1- 90)
سید محمود نجاتی حسینی
for-mystudents.blogfa.com
*اشاره
بحث هایی که ملاحظه می شود نکته هایی است مبنایی؛ که برای کلاس جامعه شناسی حقوق ( ارشد جامعه شناسی ) در ترم جاری ایراد شده است.این مباحث جدید حاوی مطالبی در باره فلسفه و جامعه شناسی "حقوق - قانون – قضاوت"است ؛ که در این ترم و برای اولین بار گفته شده است( کتاب تازه منتشر شده با عنوان "گفتارهایی در قانون وقانون گذاری" ترجمه دکتر وکیلیان ؛{ انتشارات مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی }برای این بخش از بحث ما سودمند است). به هم چنین به صورت جدید تر نکته هایی نیز در باره موقعیت جامعه شناسی حقوقی "حقوق - فقه اسلامی " آمده است که امیدوارم راهگشای مباحث بعدی در ترم های جاری باشد. دانشجویان درس و مخاطبان علاقمند می توانند ضمن مطالعه منابع فارسی معرفی شده در زمینه فلسفه حقوق( کتاب های "فلسفه حق" ترجمه دکتر راسخ، "فلسفه حقوق" ریموند ویکس ، "فلسفه حقوق" میشل تروپه ، "فلسفه حقوق" دل وکیو، "مبانی حقوق عمومی" مارتین لاگلین ؛"جامعه شناسی حقوق" لوی برول و مجموعه مقالات مندرج در کتاب "حقوق و جامعه شناسی" ترجمه دکتر رحیمی) و نیز مجموعه مقالات این جانب ( مقالات مربوط به "جامعه شناسی حقوق و اخلاق هابرماس ، گورویچ ، حقوق شهری ، جامعه شناسی حقوقی ایران" که درقالب "پک"{ جزوه سابق !!! } در اختیار دانشجویان قرارگرفت) بخش آرشیوجامعه شناسی حقوق در این وبلاگ را نیز ببینند.ضمنا خلاصه ای بسیار موجز ولی مفید از مقاله جدید ودر دست انتشارمن با موضوع "فلسفه - جامعه شناسی اخلاق "{"پژوهشنامه اخلاق اجتماعی"مرکز تحقیقات استراتژیک – مجمع تشخیص مصلحت نظام } نیز ارائه شده است که می تواند برای آشنایی بیشتر دانشجویانم با موضوع "اخلاق اجتماعی"{به عنوان مقوله ای مورد توجه ، دردیسیپلینی نوپدید ، به نام "فلسفه اجتماعی اخلاق - حقوق- سیاست " } سودمند باشد.
***(3 ) شاکله اصلی مطالعات حقوقي در دانش "فلسفه- جامعه شناسي قانون- قضاوت"
با سلام
به آگاهي ميرساند كه نمرات آزمون هاي جامعه شناسي دين و فلسفه علوم اجتماعي تحويل دانشگاه شده است
موفق باشيد
درس گفتارهای فلسفه علوم اجتماعی دانشگاه تهران و آزاد آشتیان ( ترم 1-90 )
سید محمود نجاتی حسینی
for-mystudents.blogfa.com
nejati.hosseini@gmail.com
nejati@mail.aiau.ac.ir
*اشاره
یادداشت هایی که ملاحظه می شود ، خلاصه ای است از مباحثی که برای دانشجویان کلاس فلسفه علوم اجتماعی ( دانشجویان لیسانس ارتباطات اجتماعی دانشگاه تهران و دانشجویان ارشد جامعه شناسی و پژوهشگری دانشگاه آزاد آشتیان )ارائه شده است. به لحاظ رعایت اصل " اقتصاد صرفه جویی " تنها به رئوس مباحث کلاس اشاره شده است . بدیهی است دانشجویان کلاس مزبور باید هم به یادداشت های کلاسی مفصل خود مراجعه داشته باشند و هم منابع فارسی معرفی شده درزمینه" فلسفه علم"( کتاب های اوکاشا و چالمرز) و" فلسفه علوم اجتماعی ( کتاب های راین ، لیتل ، فروند ، بلیکی ) را بخوانندو نیز آرشیو کامل فلسفه علوم اجتماعی در این وبلاگ را مرور کنند.مخاطبان دیگر نیز می توانند با در نظر داشتن رئوس مباحث طرح شده در این جا ، ازمنابع معرفی شده و آرشیو فلسفه علوم اجتماعی این وبلاگ استفاده كنند.(2) در باره منطق گزاره های اجتماعی ( مهر ماه 90)
سمینار"مطالعات فرهنگی"دانشگاه آزاد آشتیان(ترم 1- 90 )
سید محمود نجاتی حسینی
*اشاره
مطلب زیر تنها در حکم مقدمه برای برخی ازموضوعات تئوریکی در زمینه مطالعات فرهنگی است که در ترم اول سال 90 برای دانشجویان ارشد جامعه شناسی تحت عنوان کلاس سمینارفرهنگی بحث شده است.دراین میان منابع نظری فارسی برای کلاس معرفی شده ("نقد فرهنگی" از آرتور آسا برگر؛ "درآمدی بر نظریه فرهنگی معاصر" از ادوارد میلنر و جف براویت ؛ " درآمدی بر فرهنگ های سایبر" از دیوید بل؛ "مقدمه ای بر نظریه های فرهنگ عامه" از دومینیک استریناتی؛ " درآمدی بر نظریه فرهنگی" از فیلیپ اسمیت ؛ "مطالعات فرهنگی درباره فرهنگ عامه" از جان استوری؛ "فرهنگ وزندگی روزمره" از اندی بنت) تا دانشجویان ازآن ها برای تحلیل های نظری شان در باره مطالعات تحول فرهنگی ایران استفاده کنند.
**تکمله
یکی از مضمون های تجربی مورد بحث و پژوهش دراین سمینار فرهنگی نظریه سه فرهنگ ( ایرانی – اسلامی - غربی ) است ؛ که لازمه آن لحاظ مقتضیات جامعه شناسی تاریخی فرهنگی ایران نیز هست.
