کد خبر: ۳۹۹۰۷۰۸اریخ انتشار: ۳۰ مرداد ۱۴۰۰ - ۱۰:۴۷

صفحه اصلی » شعب استانی » اصفهان » اجتماعی

نجاتی حسینی در گفت‌وگو با ایکنا:

معاصریت عاشورا در گرو خوانش هرمنوتیک دینی است

یک جامعه‌شناس معتقد است: عاشورا اگر با خوانش هرمنوتیک دینی و گفتمان الاهیاتی همراه باشد، برای تبدیل شدن به یک امر معاصر که برای زمان‌های بعد از خود می‌تواند مسئله و راه حل ارائه دهد و روشنگری کند، مناسب است، چون برخی از گزاره‌های کلامی و آیینی عاشورا، فرازمانی و فرامکانی‌اند و از خصیصه انسان‌گرایی الاهیاتی، وجودی، معنوی و اخلاقی برخوردارند.

عاشورا از جمله وقایع مهم تاریخ اسلام است که همواره مورد خوانش و قرائت‌های متعدد سنتی و نواندیشانه قرار گرفته است. در این میان، قرائت جامعه‌شناختی از عاشورا به مطالعه ابعاد و زوایای اجتماعی این رخداد عظیم و همچنین نوع مواجهه و تأثیرپذیری اجتماعی و فرهنگی افکار عمومی از این حادثه می‌پردازد. این نوع قرائت جزو قرائت‌های نواندیشانه از رخدادهای تاریخی است. خبرنگار ایکنا در اصفهان، درباره قرائت‌ها و خوانش‌های جامعه‌شناختی از عاشورا و نقش آیین‌ها و مناسک عاشورایی در فهم و خوانش این حادثه، گفت‌وگویی با

سیدمحمود نجاتی حسینی(خراسانی)، دین‌پژوه و مدیر گروه دین انجمن انسان‌شناسی ایران

داشته است که متن آن را در ادامه می‌خوانید: 

آنچه در این گفت‌وگو می‌خوانید: 

جنبش اصلاح دینی با امام حسین(ع) آغاز شد
شریعتی نوعی پارادایم حسین‌شناسی فرهنگی اجتماعی شکل داد
مطالعات شریعتی درباره شهادت و عاشورا متاثر از منطق اتیک است
ایرانیان بیشترین قرابت فکری و عقیدتی را با حسین بن علی(ع) و قیام وی دارند
مردم امام حسین(ع) را آن‌گونه که می‌فهمند، بروز می‌دهند و روایت می‌کنند
آیین‌ها تجلی عواطف و احساسات و هیجانات فردی، جمعی و گروهی هستند
تهییج خاصیت آیین‌هاست
آیین‌ها نحوه نگاه ما به امام حسین(ع) را مشخص می‌کنند
آیین‌ها نمایش فیزیکی باورها و رفتارهای مذهبی هستند
آیین‌ها و مناسک، اجتماع مذهبی را سرپا نگه داشته‌اند
امام حسین(ع) نباید فقط در محرم ۶۱ باقی بماند
امام حسین(ع) را نه یک اسم، بلکه یک رسم بدانیم
امام حسین(ع) انسانی رادیکال محسوب می‌شود
معاصرت عاشورا در گرو خوانش هرمنوتیک دینی است

کد خبر: ۳۹۹۱۴۲۳

تاریخ انتشار: ۲۸ مرداد ۱۴۰۰ - ۰۱:۴۱

اجتماعی » جامعه

نجاتی حسینی در گفتگو با ایکنا  تبیین کرد 

محدودیت‌ها در چارچوب نظام رسانه‌ دینی بیش از توانمندی‌هاست

مدیر گروه دین انجمن انسان‌شناسی ایران با بیان اینکه دین رسانه‌ای و رسانه دینی، چالش‌ها و مقتضیات خاص خود را دارا هستند و کمانه‌هایی دارند که می‌توانند امر دینی و مذهبی را به خوبی نمایش دهند، تصریح کرد: این مسئله در ایران با یک سری چالش‌ها در فرهنگ شیعی مواجه است؛ چراکه در چارچوب نظام رسانه‌ دینی جمهوری اسلامی، محدودیت‌ها بیش از توانمندی‌هاست.

گزارش ایکنا، نهضت عاشورا به دلیل ماهیت خود، تأثیرات اجتماعی و فرهنگی شگرفی در میان مسلمانان و حتی جوامع غیر مسلمان جهان داشته است. اسلام‌خواهی، عدالت‌طلبی و ظلم‌ستیزی قیام امام حسین(ع) همواره الهام‌بخش انقلابیون و حرکت‌های اصلاحی در طول تاریخ بوده است. امام حسین(ع) با دست شستن از جان خود در طول تاریخ به یزیدیان زمان گوشزد کردند که هر جا و در هر جامعه‌ای که به حق عمل نشود و از باطل خودداری نشود، بدعت‌ها زنده و سنت‌ها نابود شود، هر جا که احکام خدا تغییر و تحریف یابد و حاکمان و زمامداران با زور و ستمگری با مردم رفتار کنند، در هر جامعه‌ای که ویژگی‌های جاهلیت را داشته باشد، آن جامعه، یزیدی بوده و مبارزه و مخالفت با مفاسد و آلودگی‌ها و آمران و عاملان آن، اقدامی حسینی خواهد بود.

یکی از شبکه‌های تأثیرگذار در انتقال مفاهیم معنوی رخداد عاشورا به نسل جدید، رسانه‌ها هستند که باید ضمن ارائه منابع و مطالب دقیق و صحیح از این رویداد عظیم تاریخی، بتوانند با بهره‌گیری از شبکه‌های مختلف اجتماعی در فضای مجازی و ... مفاهیم و مبانی عمیق قیام امام حسین(ع) را با دیدگاهی جدید و تازه به مخاطبان ارائه کنند تا ایشان نیز پاسخ سؤالات خود را به خوبی از این رسانه‌ها دریافت کنند و جذب مبانی عمیق دینی و مذهبی شوند.

سید محمود نجاتی‌حسینی، دین پژوه و مدیر گروه دین انجمن انسان‌شناسی ایران،

که در بخش نخست گفت‌وگو با ایکنا به نتایج اجتماعی و پیامدهای قیام امام حسین(ع) برای فرهنگ دینی پس از شهادت آن حضرت، اشاره کرده بود، در بخش دوم در رابطه با نقش و تأثیر رسانه‌ها در خوانش صحیح از سوگواری ایام محرم و جلوگیری از بروز انحرافات در مراسم عزاداری اهل بیت(ع)، به ایراد سخن پرداخت.

کد خبر: ۳۹۹۱۱۹۹

تاریخ انتشار: ۲۶ مرداد ۱۴۰۰ - ۰۱:۱۵

اجتماعی � جامعه

سیدمحمود نجاتی حسینی تشریح کرد؛

پیامدهای قیام امام حسین(ع) برای فرهنگ دینی

مدیر گروه دین انجمن انسان‌شناسی ایران با بیان اینکه سه روایت و دیدگاه سنتی، مدرن و پست‌مدرن در رابطه با قیام امام حسین(ع) و تبعات و تأثیرات آن در سطح جامعه وجود دارد، گفت: در رابطه با پیامدهای قیام امام حسین(ع) باید بر روی دو کارکرد مهم سیاسی و اجتماعی این قیام تمرکز کرد.

به گزارش ایکنا، نهضت عاشورا به دلیل ماهیت خود، تأثیرات اجتماعی و فرهنگی شگرفی در میان مسلمانان و حتی جوامع غیر مسلمان جهان داشته است. اسلام‌خواهی، عدالت‌طلبی و ظلم‌ستیزی قیام امام حسین(ع) همواره الهام‌بخش انقلابیون و حرکت‌های اصلاحی در طول تاریخ بوده است. امام حسین(ع) با دست شستن از جان خود در طول تاریخ به یزیدیان زمان گوشزد کردند که هر جا و در هر جامعه‌ای که به حق عمل نشود و از باطل خودداری نشود، بدعت‌ها زنده و سنت‌ها نابود شود، هر جا که احکام خدا تغییر و تحریف یابد و حاکمان و زمامداران با زور و ستمگری با مردم رفتار کنند، در هر جامعه‌ای که ویژگی‌های جاهلیت را داشته باشد، آن جامعه، جامعه یزیدی بوده و مبارزه و مخالفت با مفاسد و آلودگی‌ها و آمران و عاملان آن، کاری حسینی خواهد بود.

انقلاب اسلامی ایران نیز انقلابی برگرفته از قیام امام حسین(ع) بود. یکی از مهمترین مشخصه‌های عاشورا پیوند دین و سیاست است. امام خمینی(ره) با الهام از این حرکت تاریخ‌ساز حسین‌بن علی(ع) نسبت به مسائل جامعه حساس بود و در برابر ظلم و ستم حکومت پهلوی قیام کرد. ایشان مردم ایران و جهان اسلام را به حمایت از دین خدا دعوت کرد و با شناخت دقیق از سیاست‌های استکبار جهانی در تحمیل و حمایت از حکومت پهلوی در ایران و مشابهت‌های فراوان این حکومت با حاکمان اموی، با الهام از فرهنگ عاشورا و بهره‌گیری از امر به معروف و نهی از منکر و تکلیف الهی که اساس شکل‌گیری حماسه عاشورای حسینی بود، نهضت اسلامی را پایه‌ریزی کرد و به مبارزه علیه رژیم سلطنتی پرداخت.

سیدمحمود نجاتی حسینی، دین‌پژوه و مدیر گروه دین انجمن انسان‌شناسی ایران، در گفت‌وگو با ایکنا، در رابطه با نتایج اجتماعی و پیامدهای قیام امام حسین(ع) برای فرهنگ دینی پس از شهادت آن حضرت، اظهار کرد: در مورد پرداختن به موضوع پیامدهای قیام امام حسین(ع) لازم است تا ابتدا به پیش‌درآمدهایی از این قیام که شامل روایت‌هایی از امام حسین(ع)، عاشورا و قیام کربلا است، اشاره شود. موضوع مهمی که در فرهنگ مذهبی یعنی همان فرهنگ اسلامی و تشیع وجود دارد، ایده‌ها و رویه‌ها هستند. ایده‌هایی که شکل می‌گیرند و روایت می‌کنند و رویه‌هایی که با این روایت‌ها ایجاد شده و کردار و رفتار اجتماعات و کنش‌گران دینی را شکل می‌دهند.