بازخوانی گزارش «تک‌نگاری علمی حوزه علمیه مشهد 1346 »

https://isr.ut.ac.ir/fa/w/%D8%A8%D9%87-%D9%85%D9%86%D8%A7%D8%B3%D8%A8%D8%AA-%D9%88%D8%AF%D8%A7%D8%B9-%D8%A8%D8%A7-%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8%D8%9B-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF-?redirect=%2Fhome

*اخلاقی ترین وجه سوگواری و یادبود برای دوست از دست رفته ؛ ادامه گفتگوی علمی با دوست گفتگویی از دست رفته است - یعنی گفتگو درباره مسایل فلسفی اجتماعی مهمی که در زمان حیات دوست از دست رفته ما با دوست گفتگویی داشته ایم و دغدغه ذهنی او بوده است*

[ژاک دریدا :"" اخلاق گفتگو با دوست گفتگویی از دست رفته "" / در باره اخرین دیدار گفتگویی دریدا با هانس گئورگ گادامر فیلسوف کهنسال به مناسبت درگذشت وی]

** طی سالهای دهه 1390 در محیط علمی انجمن جامعه شناسی ایران ، که به همت دیگر دوست گفتگویی از دست رفته [استاد سید محمد امین قانعی راد ریاست وقت انجمن ] ایجاد شده بود، با شبکه ای از دوستان گفتگویی خلاق و اصیل از جمله استاد فقید اسماعیل خلیلی [فعال در گروه جامعه شناسی معرفت انجمن و بعضا هیات رییسه انجمن ] در باره سرشت و سرنوشت و آینده جامعه تاریخی تمدنی ایران و علوم اجتماعی ایران و اجتماع علمی علوم اجتماعی ایرانی گفتگوهایی انتقادی راهبردی داشتم.به صورت خاص نیز طی سالهای 1393تا 1397 من بعنوان پژوهشگر میهمان در موسسه مطالعات فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم و همکار علمی استاد فقید اسماعیل خلیلی در گروههای مطالعات فرهنگی و اجتماعی این موسسه به این گفتگوهای علمی فلسفی اجتماعی بصورت هفتگی و گاه روزانه در حلقه ای از شبکه فرهنگی موسسه مطالعات فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم ادامه میدادیم . طی چند سفر علمی به مشهد و قم و زیراب مازندران این گفتگوها به صورت دو نفره نیز ادامه داشت .من اورا بدرستی متفکری اخلاق گرا و اصیل و خلاق میدیدیم و هر چند با برخی مواضع عقیدتی سیاسی و فکری او اختلاف نظر جدی داشتم اما برای ارایش احترام گفتگویی قائل بودم و از گفتگو با او حظ معنوی و علمی فلسفی میبردم.در چند نشست علمی انجمن جامعه شناسی ایران نیز گفتگوهای انتقادی روشنگرانه ای با هم داشتیم.

به او بی مهری های آکادمیک و جفاهای بروکراتیک زیادی شد. متاسفانه موقعیت عضویت هیات علمی پژوهشی را که الحق وانصاف شایسته اش بود ازو ستاندند و نیز معلمی دانشگاهی و تدریس در کلاس درس را ازو دریغ کردند و دانشجویان علوم اجتماعی را از حضور در کلاسهایش محروم نمودند و اورا بنوعی درموسسه به حاشیه راندند . اما او با منش خاص زیستی اش ازاخلاق گرایی علمی و اخلاق گقتگویی و تلاش علمی برای کشف حقیقت و فهم واقعیت دست برنداشت و مایوس هم نشد. در دفترچه هایش مطلب زیاد مینوشت اما متاسفانه ایده هایش را بصورت عمومی [ مقاله و کتاب و گفتار و گفتگو و جستار ] منتشر نمیکرد [به استثنای چند مقاله که در چند کتاب ادیتوریال موسسه مطالعات فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم به همت برخی دوستان موسسه طی سالهای 1393 تا 1397 منتشر شده است ونیز چند پاره گفتار منشتر شده از نشستهایش در انجمن جامعه شناسی] . اگر اشتباه نکرده باشم این اواخر نیز منتقد رویه انجمن جامعه شناسی هم شده بود و از ان کناره گرفت و دلگیر و رنجیده از سیاست های انجمن شد وبار سفر و زندگی از تهران به شمال سرسبز کشور نیز بست.

از او خبری نشد تا این که خبرش آمد: "خلیلی در بیمارستان در گذشت".

و اما آخرین بار در زمستان سال 1403 و بهار 1404 از او برای حضور در ""سلسله نشستهای وارسی انتقادی علوم اجتماعی ایران"" [که 4 نشست آن در دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران به همت موسسه مطالعات و تحقیقات اجتماعی دانشگاه تهران و انجمن جامعه شناسی ایران با مساعدت ریاست وقت انجمن سعید معیدفر و دبیری من و با حضور تعدادی از اصحاب علوم اجتماعی ایران برگزارشد ] دعوت به حضور و گفتگو کردم اما عذرخواهی نمود از آمدن و حضور . متاسفانه این اخرین فرصت گفتگویی علوم اجتماعی با او هم از دست رفت .

و افسوس که زود از میان ما رفت. من دوست گفتگویی ارزنده ای را از دست دادم.اجتماع علمی علوم اجتماعی ایران هم دانشورز خلاق و اصیل و اخلاق گرایی را از دست داد.

با این حال اما:

**اما اخلاق گفتگویی با دوست گفتگویی از دست رفته ؛ هم چنان ایجاب می کند به جای سوگواری به مسایل مهمی بیندیشیم که برای این دوست گفتگویی فقید و دیگر دوستان گفتگویی از دست رفته در زمان حیاتشان مهم و ارزنده بود. ادامه گفتگو در باره این مسایل فلسفی اجتماعی مهم اخلاقی ترین و منطقی ترین سویه یادبود چنین دوستان گفتگویی از دست رفته است .**

[درگذشت اسمعیل خلیلی: دانشورز اخلاق گرا،خلاق ، اصیل -اهل تامل در علوم اجتماعی ایران]تیر1405

https://isa.org.ir/%D8%AA%D8%A7%D8%B2%D9%87-%D9%87%D8%A7/8214-%D8%AF%D8%B1%DA%AF%D8%B0%D8%B4%D8%AA-%D8%A7%D8%B3%D9%85%D8%B9%DB%8C%D9%84-%D8%AE%D9%84%DB%8C%D9%84%DB%8C

با نهایت تأسف و اندوه، درگذشت جناب آقای اسمعیل خلیلی را به اطلاع اعضای محترم انجمن و جامعه علمی و فرهنگی کشور می‌رسانیم.

آن استاد و پژوهشگر که اینک در فقدان ایشان به سوگ نشسته‌ایم از چهره‌های اندیشه‌ورز، نظریه‌پرداز، فعال و دغدغه‌مند در حوزه مسائل ایران و توسعه فکری کشور بود که در چند دوره حضور مؤثر و مسئولانه‌ای در هیأت‌مدیره انجمن داشت و در پیشبرد اهداف و فعالیت‌های آن نقش‌آفرینی کرد.

نگاه تحلیلی، دقت نظر و اهتمام ایشان به گفت‌وگوهای علمی و طرح مسائل بنیادین ایران، همواره مورد توجه و احترام همکاران و همراهانش قرار داشت.

هیات‌مدیره انجمن، ضمن ابراز همدردی با خانواده محترم ایشان، دوستان، همکاران و شاگردان، این ضایعه را به جامعه علمی و فرهنگی کشور تسلیت عرض می‌کند و برای بازماندگان، صبر و آرامش آرزو دارد.یاد و اثر حضور ایشان در حافظه جمعی انجمن باقی خواهد ماند.

هیات‌مدیره انجمن جامعه‌شناسی ایران

[جنگ،پزشکی‌زدایی از جامعه و مخاطره زندگی-سلامتی:جامعه شناسی پزشکی جنگ و صلح]

خرداد 1405

جستار منتشره در :

سایت موسسه مطالعات و تحقیقات اجتماعی دانشگاه تهران

https://isr.ut.ac.ir/fa/article/235760807

مسئله‌مندی اجتماعیِ پزشکی

در ادبیات «جامعه‌شناسی پزشکی-بدن-سلامتی-بهداشت-درمان»، پدیده اجتماعی مهم «جنگ و پزشکی» و نسبت آن با «به‌خطر افتادن سلامتی جامعه و مخاطره مرگ» کمتر مورد بحث واقع شده است. لذا فارغ از اهمیت علمی و ضرورت تأمل جامعه‌شناختی در این پدیده، مسئله‌مندی اجتماعی آن نیز از لحاظ سیاست‌پژوهی و سیاست‌گذاری، ضرورتی است کاربردی و راهبردی؛ به‌ویژه برای جامعه ایران و جمهوری اسلامی که طی یک سال دو جنگ آمریکا-اسراییل با جمهوری اسلامی [جنگ ۱۲ روزه خرداد ۱۴۰۴ / جنگ ۴۰ روزه اسفند ۱۴۰۴ تا فروردین ۱۴۰۵] و به تبع آن، بحران در سیستم پزشکی-سلامتی-بهداشت-درمان [«پزشکی‌زدایی» de-medicalization] را تجربه کرده است. نوشتار حاضر با این نگاه مسئله‌مند و به‌صورتی فشرده، برخی ابعاد پدیده اجتماعی جنگ و پزشکی را با توجه به شرایط اجتماعی جامعه ایران کنونی و با تأملی جامعه‌شناختی [جامعه‌شناسی پزشکی-بدن-سلامتی-بهداشت-درمان] معرفی خواهد کرد. الزامات این تأمل جامعه‌شناختی اقتضا می‌کند پیش از آن درباره «مدرنیته و پزشکی‌شدن جامعه» در دو زمانه «صلح و جنگ» طرح مسئله شود.