برای دانشجویانم

علی شریعتی - معلم شهید شریعت

(1312تا 29 خرداد 1356 )  

بسم رب الشهداء و الصدیقین والصالحین

 و من المومنین الرجال الصدقوا ما عاهدوا... علیه و منهم من قضی نحبه و منهم من ینتظر

(1 )

اکنون که مشغول نوشتن این نوشته مختصر هستم به برکت مالتی مدیا و اینترنت ؛ صدای زیبا و رسا و گیرای معلم شهید شریعت علی شریعتی ( سخنرانی "پس از شهادت" در سال 1350 درمسجد جامع نارمک  تهران ) در گوشم طنین انداز است. اصولا شنیدن صدای او ( هم چنان که دو هفته پیش در دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران طی گفتگویی کوتاه به  دختر فرزانه اش دکتر سارا شریعتی معلم جامعه شناسی دین نیز گفتم ) چیزی دیگر است .حس می کنی که با شنیدن صدایش کل حس وجودی شریعتی و دغدغه های دین شناسی و دردهای وجودی اش و نیز تعهد اخلاقی سیاسی اش به هنگام سخنرانی اش به تو به عنوان شنونده منتقل می شود( بویژه اگر در باره موضوع سخنرانی اش تخصص و حس همدلی هم داشته باشی یا به صورت مقایسه ای او را با دیگران مدعی تخصص در همان موضوع و در همان لحظه بسنجی ).متاسفانه کتاب فاقد چنین جاذبه و کارکردی است.ضمنا در زمانه سانسور و فیلترینگ همه چیز و همه کس شنیدن اصل صدای او نعمت بزرگی است.یک نعمت فنومنولوژیک و هرمنوتیکی ناب برای فهم و تفسیر وجودی معنای عمیق و اصیل و حقیقی مندرج در یک متن است ؛ بویژه وقتی که پای موضوعات وجودشناختی مهمی مانند اسلام شناسی ، فلسفه دین و فلسفه امامت و نبوت و تشیع وجامعه شناسی دین اسلام و جامعه شناسی دینی اسلام و شیعه در میان است.

(2 )

باری برای نسل ما ( 1341 ) که متاسفانه به دلایل عدیده ( دانش اموز بودن و فقدان تفکر سیاسی و نداشتن بینش ایدئولوژیک و دهها مانع سیاسی و اجتماعی و فرهنگی دیگر) نتوانست مستقیما و به صورت حضوری در معرض تابش اندیشه های اصیل معلم شهید شریعت علی شریعتی قرار گیرد وتنها با ورود به آستانه انقلاب اسلامی و در فقدان او ( 1356-1357) بود که با او آشنا شد  واکنون نیز به سن میان سالی (ورود به دهه  پنجاه عمر) رسیده  است؛شریعتی راه گشای بزرگی است.

(3 )

او هنوز هم متفکر زمانه ما است.حتی اگر از به یاد آوردن سالگرد شهادتش و نامش و طرح مجدد اندیشه هایش و برگزاری مراسم یادبودش جلوگیری کنند. هنوز هم تحلیل و تبیین تفسیرو تعبیرات عمیق و دقیق واصیل شریعتی از اسلام و قرآن و محمد (ص ) و حسین و علی و زینب وسجاد (ع) شریعت هم چنان تر و تازه و زنده و انقلابی و اجتماعی و اخلاقی هستند. هنوز هم جملات و کلید واژه های عجیب و پر تامل و پر تالم علی شریعتی در باره حسین (ع) و انقلاب عاشورایی او مایه هایی برای حسین شناسی و عاشورا شناسی و کربلاشناسی  هستند:

"شهید قلب تاریخ است"  

"آنان که رفتند کار حسینی کردند و آنان که ماندند باید کاری زینبی کنند و گرنه یزیدی اند"   

و نهایتا این که هنوز هم  بر ساخته های تئوریک  علی شریعتی  در اسلام شناسی و جامعه شناسی اسلام می تواند ایده هایی برای جامعه شناسی دینی اسلام و جامعه شناسی اسلامی  باشد:

"امام به عنوان قرآن و ایمان و اسلام مجسم "

" تشیع صفوی و تشیع علوی "

"مثلث زر و زور و تزویر"

"مربع استبداد و استعمار و استثمار و استحمار"

"روشن فکران به عنوان ورثه انبیاء "

"امامت به عنوان محور بازتولید شریعت مقدس "

"حج به عنوان میعاد با ابراهیم و خدای ابراهیم "

"ایدئولوژی تشیع علوی به عنوان تکنولوژی مبارزه با نظام های اعتقادی کفر و شرک "

"مذهب علیه مذهب"

(4 ) شک نمی توان داشت که این مرد درد هایی داشت و دغدغه هایی برای گفتن ؛ شوری داشت برای عمل کردن؛ حسی داشت برای ایفای تعهدات عقیدتی اش؛ شعوری داشت برای تحلیل و تبیین درست و دقیق و ناب ؛ شرفی و عرقی و تعصبی داشت برای دفاع از اسلام  ناب نبوی و تشیع ناب علوی .

علی شریعتی هم به نام و هم به صفت علی شریعتی بود.

او در زمانه ای که خداوند خیلی از ما را از خوب زیستن و خوب مردن محروم کرده است ؛ مورد عنایت و رحمت و لطف خود قرار داد.

او خوب زیست و خوب مرد.

خدایش بیامرزاد .

سلام علیه یوم ولد و یوم یموت و یوم یبعث حیا .