دومین یاداشت کلاسی فلسفه علوم اجتماعی – دانشگاه تهران
(گروه ارتباطات اجتماعی – یک شنبه 14 مهر 92 )
* چیستی فلسفه علم
(1) اولین پرسش : فلسفه علم چیست ؟
Ø پرسش های همراه :
(2) علم چیست ؟
(3) فلسفه چیست؟
(4) برای تعریف علم :
- کاویدن تعاریف ناصواب
- تحلیل تعاریف ناصواب
- توافق بر تعریف متعارف
(5) تعابیر صواب و ناصواب از چیستی علم :
- علم = کار دانشمند
- علم = به مثابه تکنولوژی
- علم = به عنوان یک نهاد
- علم = به عنوان لابراتوار
(6) تعبیر متعارف از علم :
- معرفت منتظم با موضوع طبیعت
- معرفت منتظم با روش تجربی
- معرفت منتظم با هدف تبیین ؛پیش بینی؛ کنترل
(7) تعبیر صواب از فلسفه :
- معرفت منتظم عقلانی با هدف شناخت حقیقت امور
- معرفت منتظم عقلانی با هدف معقول جلوه دادن هستی
- معرفت منتظم عقلانی با هدف خرد پسند کردن زندگی
(8) دو نوع فلسفه :
- نظری speculative ( نگرش فراگیر به علوم با استفاده از دستاوردهای همه علوم اعم از طبیعی و اجتماعی)
- تحلیلی Analytical (کاویدن دقیق مفاهیم ، نظریه ها ، مفروضات ، کمات فلسفی برای ایضاح معارف بشری)
(9) ابزارهای فلسفه:
- متافیزیک
- اپیستمولوژی
- انتولوژی
- لوژیک
- اتیک
(10) تعریف و ایضاح فلسفه علم بر مبنای موضوعات متعلق به آن :
- مسایل ادراک حسی ، حس گرایی ، تجربه گرایی و حدود فهم حسی ما از جهان
- تاریخ اندیشه های علمی و مفاهیم علمی رایج
- پیامدهای اخلاقی عقیدتی علم و علم گرایی
- پیامدهای متافیزیکی علم
- شان قوانین ، نظریه ها روش های علمی رایج و جایگاه نگرش علمی به جهان
- نسبت علوم طبیعی و اجتماعی
- توجیه روش های استقرایی ، قیاسی ، احتمالی آماری ، فرضی استنتاجی
- ماهیت و مقصد تبیین ، پیش بینی و کنترل در علم
(11) تعابیر صواب از فلسفه علم بر مبنای مقاصد آن :
- صورت بندی یک جهان بینی علمی سازگار با معارف بشری
- ایضاح و افشای مفروضات نهان نگرش علمی به جهان و ارزیابی آنها
- تحلیل ، توضیح و تشریح ماهیت علوم و دستاوردهای آن ها و مکانیزم شان
- نوعی معیار شناسی فلسفی تحلیلی هنجاری تجویزی با هدف ارزیابی دقیق علم ، روش علم ، تبیین و پیش بینی علمی ، کنترل و قوانین علمی و مسایل و چالشهای آن ها
(12) زبان فلسفه علم :
- تحلیلی Analytical
- هنجاری Normative
- تجویزی Prescriptive
(13) فلسفه های علم:
- فلسفه علوم ریاضی
- فلسفه علوم طبیعی
- فلسفه علوم انسانی
- فلسفه علوم اجتماعی
[ منابع با عنوان فلسفه علم : کاپالدی 1377 / لازی 1377 / لیدیمان 1390 / روزنبرگ 1384]
مباحث درسی و کلاسی +گفتگوها و یادداشت ها و نوشتارها : (استفاده با ذکر منبع مجاز است) 