درسگفتار فلسفه علوم اجتماعی دانشگاه تهران (یک دی 92 )
* دو پرسش کلیدی انتقادی از"آرای مرتبط با علم دینی"
** اشاره – رئوس برخی از این مباحث در آخرین جلسه کلاس (یک شنبه اول دی 92 – دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران) به مجمل گفته شد .
اینک تفصیل مدون آن ها و البته با اضافات جدیدتر در این جا برای استفاده دانش جویان می آید.امید آن که مثمر ثمر واقع شود.
(1 ) وفق معیار های علم شناختی،"دینی شدن" به کدام یک از این مولفه ها تسری می باید؟به عبارتی وقتی از"دینی شدن یا دینی سازی"علم و علوم انسانی اجتماعی" سخن به میان می آید منظور "دینی سازی" کدام بخش از "علم غربی و عرفی متعارف" ( نک جدول الف ) ؛کدام تیپ از "دینی شدن" ( نک جدول ب )؛ وکدام تراز از "دینی سازی"(نک جدول پ ) علم است؟
الف) معیارهای علم شناسی (عناصر تشکیل دهنده یک علم )
|
مهندسی |
منطق |
متد |
مبانی |
مقدمات |
|
کاربرد و نتایج |
پرسش ها ، مفروضات، نظریه ها ، تحلیل ، استدلال، تبیین ، پیش بینی |
روش و تکنیک |
مضامین، مفاهیم و مسایل |
موضوع و هدف |
ب) رویه های منطقا ممکن الوقوع در"دینی سازی" یک علم (دینی شدن یک علم )
با توجه به جدول الف
|
دینی شدن"بهینه" |
دینی شدن "بیشینه" |
دینی شدن "میانه" |
دینی شدن "کمینه" |
|
دینی سازی "مقدمات + مبانی+ متد+ منطق + مهندسی علم" |
دینی سازی "مقدمات+ مبانی+ متد+ منطق علم" |
دینی سازی "مقدمات + مبانی + متد علم" |
دینی سازی "مقدمات علم" |
پ ) تراز های "دینی سازی یک علم انسانی اجتماعی "
|
"قرائت دینی" علم انسانی اجتماعی |
"توجیه دینی" علم انسانی اجتماعی |
"بازسازی دینی" علم انسانی اجتماعی |
|
نگاه دینی انداختن به علم انسانی اجتماعی غربی |
منتسب ساختن علم انسانی اجتماعی غربی به دین |
الگو برداری دینی از علم انسانی اجتماعی غربی |
(2 ) هنگامی که از "دینی سازی و دینی شدن" علم انسانی اجتماعی (وفق جداول الف ، ب ، پ) سخن به میان می آید ؛ کدام تراز معرفتی تاریخی اجتماعی از "اسلام"( نک جدول ت ) مد نظر است؟ یکی یا همه ؟ اگر یکی : تکلیف مابقی تراز های تشکیل دهنده "اسلام" چه میشود؟ واگر همه: چگونه می توان این ترازهای متفاوت را با هم تلفیق کرد و به یک نتیجه واحد ومطلوب نیز رسید؟
ت ) تراز های معرفتی تاریخی "اسلام" (لایه های شکل دهنده اسلام )
|
اسلام"متنی" |
اسلام "سنتی" |
اسلام"تاریخی" |
|
قرآن |
سنت پیامبر ص (تسنن ) سنت پیامبر ص و معصوم ع ( تشیع ) |
معارف اسلامی ( تفسیر و اخلاق و کلام ) فقه اسلامی ( آرای فقها ) فرهنگ اسلامی (آرای اندیشمندان مسلمان) تمدن اسلامی ( نهادهای آموزشی مسلمین ) اجتماع اسلامی ( سبک زندگی مسلمین) |
***
مباحث درسی و کلاسی +گفتگوها و یادداشت ها و نوشتارها : (استفاده با ذکر منبع مجاز است) 