*اخلاقی ترین وجه سوگواری و یادبود برای دوست از دست رفته ؛ ادامه گفتگوی علمی با دوست گفتگویی از دست رفته است - یعنی گفتگو درباره مسایل فلسفی اجتماعی مهمی که در زمان حیات دوست از دست رفته ما با دوست گفتگویی داشته ایم و دغدغه ذهنی او بوده است*
[ژاک دریدا :"" اخلاق گفتگو با دوست گفتگویی از دست رفته "" / در باره اخرین دیدار گفتگویی دریدا با هانس گئورگ گادامر فیلسوف کهنسال به مناسبت درگذشت وی]
** طی سالهای دهه 1390 در محیط علمی انجمن جامعه شناسی ایران ، که به همت دیگر دوست گفتگویی از دست رفته [استاد سید محمد امین قانعی راد ریاست وقت انجمن ] ایجاد شده بود، با شبکه ای از دوستان گفتگویی خلاق و اصیل از جمله استاد فقید اسماعیل خلیلی [فعال در گروه جامعه شناسی معرفت انجمن و بعضا هیات رییسه انجمن ] در باره سرشت و سرنوشت و آینده جامعه تاریخی تمدنی ایران و علوم اجتماعی ایران و اجتماع علمی علوم اجتماعی ایرانی گفتگوهایی انتقادی راهبردی داشتم.به صورت خاص نیز طی سالهای 1393تا 1397 من بعنوان پژوهشگر میهمان در موسسه مطالعات فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم و همکار علمی استاد فقید اسماعیل خلیلی در گروههای مطالعات فرهنگی و اجتماعی این موسسه به این گفتگوهای علمی فلسفی اجتماعی بصورت هفتگی و گاه روزانه در حلقه ای از شبکه فرهنگی موسسه مطالعات فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم ادامه میدادیم . طی چند سفر علمی به مشهد و قم و زیراب مازندران این گفتگوها به صورت دو نفره نیز ادامه داشت .من اورا بدرستی متفکری اخلاق گرا و اصیل و خلاق میدیدیم و هر چند با برخی مواضع عقیدتی سیاسی و فکری او اختلاف نظر جدی داشتم اما برای ارایش احترام گفتگویی قائل بودم و از گفتگو با او حظ معنوی و علمی فلسفی میبردم.در چند نشست علمی انجمن جامعه شناسی ایران نیز گفتگوهای انتقادی روشنگرانه ای با هم داشتیم.
به او بی مهری های آکادمیک و جفاهای بروکراتیک زیادی شد. متاسفانه موقعیت عضویت هیات علمی پژوهشی را که الحق وانصاف شایسته اش بود ازو ستاندند و نیز معلمی دانشگاهی و تدریس در کلاس درس را ازو دریغ کردند و دانشجویان علوم اجتماعی را از حضور در کلاسهایش محروم نمودند و اورا بنوعی درموسسه به حاشیه راندند . اما او با منش خاص زیستی اش ازاخلاق گرایی علمی و اخلاق گقتگویی و تلاش علمی برای کشف حقیقت و فهم واقعیت دست برنداشت و مایوس هم نشد. در دفترچه هایش مطلب زیاد مینوشت اما متاسفانه ایده هایش را بصورت عمومی [ مقاله و کتاب و گفتار و گفتگو و جستار ] منتشر نمیکرد [به استثنای چند مقاله که در چند کتاب ادیتوریال موسسه مطالعات فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم به همت برخی دوستان موسسه طی سالهای 1393 تا 1397 منتشر شده است ونیز چند پاره گفتار منشتر شده از نشستهایش در انجمن جامعه شناسی] . اگر اشتباه نکرده باشم این اواخر نیز منتقد رویه انجمن جامعه شناسی هم شده بود و از ان کناره گرفت و دلگیر و رنجیده از سیاست های انجمن شد وبار سفر و زندگی از تهران به شمال سرسبز کشور نیز بست.
از او خبری نشد تا این که خبرش آمد: "خلیلی در بیمارستان در گذشت".
و اما آخرین بار در زمستان سال 1403 و بهار 1404 از او برای حضور در ""سلسله نشستهای وارسی انتقادی علوم اجتماعی ایران"" [که 4 نشست آن در دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران به همت موسسه مطالعات و تحقیقات اجتماعی دانشگاه تهران و انجمن جامعه شناسی ایران با مساعدت ریاست وقت انجمن سعید معیدفر و دبیری من و با حضور تعدادی از اصحاب علوم اجتماعی ایران برگزارشد ] دعوت به حضور و گفتگو کردم اما عذرخواهی نمود از آمدن و حضور . متاسفانه این اخرین فرصت گفتگویی علوم اجتماعی با او هم از دست رفت .
و افسوس که زود از میان ما رفت. من دوست گفتگویی ارزنده ای را از دست دادم.اجتماع علمی علوم اجتماعی ایران هم دانشورز خلاق و اصیل و اخلاق گرایی را از دست داد.
با این حال اما:
**اما اخلاق گفتگویی با دوست گفتگویی از دست رفته ؛ هم چنان ایجاب می کند به جای سوگواری به مسایل مهمی بیندیشیم که برای این دوست گفتگویی فقید و دیگر دوستان گفتگویی از دست رفته در زمان حیاتشان مهم و ارزنده بود. ادامه گفتگو در باره این مسایل فلسفی اجتماعی مهم اخلاقی ترین و منطقی ترین سویه یادبود چنین دوستان گفتگویی از دست رفته است .**
[درگذشت اسمعیل خلیلی: دانشورز اخلاق گرا،خلاق ، اصیل -اهل تامل در علوم اجتماعی ایران]تیر1405
با نهایت تأسف و اندوه، درگذشت جناب آقای اسمعیل خلیلی را به اطلاع اعضای محترم انجمن و جامعه علمی و فرهنگی کشور میرسانیم.
آن استاد و پژوهشگر که اینک در فقدان ایشان به سوگ نشستهایم از چهرههای اندیشهورز، نظریهپرداز، فعال و دغدغهمند در حوزه مسائل ایران و توسعه فکری کشور بود که در چند دوره حضور مؤثر و مسئولانهای در هیأتمدیره انجمن داشت و در پیشبرد اهداف و فعالیتهای آن نقشآفرینی کرد.
نگاه تحلیلی، دقت نظر و اهتمام ایشان به گفتوگوهای علمی و طرح مسائل بنیادین ایران، همواره مورد توجه و احترام همکاران و همراهانش قرار داشت.
هیاتمدیره انجمن، ضمن ابراز همدردی با خانواده محترم ایشان، دوستان، همکاران و شاگردان، این ضایعه را به جامعه علمی و فرهنگی کشور تسلیت عرض میکند و برای بازماندگان، صبر و آرامش آرزو دارد.یاد و اثر حضور ایشان در حافظه جمعی انجمن باقی خواهد ماند.
هیاتمدیره انجمن جامعهشناسی ایران
مباحث درسی و کلاسی +گفتگوها و یادداشت ها و نوشتارها : (استفاده با ذکر منبع مجاز است) 