برای دانشجویانم

درسگفتار نظریه سیاست – دانشگاه تهران : دانشکده علوم اجتماعی / جلسه کلاسی 18 اردیبهشت 91

فیلسوفان سیاسی و مساله فرمانروایی سیاسی

{سید محمود نجاتی حسینیnejati.hosseini@gmail.com   {

*پیشینه بحث

طی 4 جلسه کلاسی گذشته(21 و 28 فروردین و 4 و 11 اردیبهشت)موضوع فرمانروایی سیاسی از منظر جامعه شناسی سیاسی و الهیات سیاسی بحث شد.گفته شد درحالی که جامعه شناسی های سیاسی{عمدتا} مدرن(:مارکسی دورکیمی وبری ){وتا اندازه ای}پسین مدرن(:هابرماسی ) در پی شناسایی شکل بندی های واقعی و عینی از قدرت- اقتدار- قانونیت(تحمیل – تحمل- توجیه)هستند ولذا هم ارزیابی انتقادی و هنجارگرایی از قدرت موسس و موجود به عمل می آورند و هم تا اندازه ای تلاش کرده اند ایده ای از فرمانروایی سیاسی ایدئال اخلاقی را عرضه کنند؛ اما در الهیات سیاسی به لحاظ ماهیت معرفتی عقیدتی متمایزی که دارد ،عمدتا تشریح پیوند و نسبت های تعاملی / تقابلی / تلفیقی متصور و متحقق میان دین – سیاست و به عبارتی امرالهیاتی/امرعرفی{آخرتی/ دنیایی}محل بحث است.دراین میان البته سهم فلسفه سیاسی که ماهیت معرفتی و شناختی آن ارزیابی تحلیلی - انتقادی – هنجاری – تجویزی ازسیاست است ؛ پرداختن به حقیقت سیاست و شکل بندی های ملتزم آن { مانند قدرت ، اقتدار، قانونیت، اطاعت ، نافرمانی مدنی ، رضایت ، و... } در قالب بحث از فرمانروایی سیاسی است. اکنون نوبت به طرح برخی ازمبانی این مقوله در فلسفه سیاسی می رسد{ برای یک نمونه عالی از مباحث فلسفه سیاسی و فرمانروایی سیاسی نک به: جین همپتون(1380 ) فلسفه سیاسی ، ترجمه خشایار دیهیمی ،تهران، طرح نو ، "فرمانروایی سیاسی" ، صص 21-81 }.

با سلام

لطفا مطلب مروري بر مواضع الهيات سياسي كه در اين وبلاگ امده است را براي جلسه 4 شنبه اين هفته مطالعه فرماييد.لازم به ذكر است كه بحث اين هفته كلاس سكولاريزم و پساسكولاريزم است.

تشكر

17-2-1390

< درسگفتار نظریه سیاست – دانشگاه تهران:دانشکده علوم اجتماعی/ جلسه کلاسی 4 اردیبهشت 91>

مروری بر مواضع الهیات سیاسی

} س.م نجاتی حسینی nejati.hosseini@gmail.com {

*پیشینه بحث

در بحث از پرسش های جامعه شناسی سیاسی ، فلسفه سیاسی و الهیات سیاسی از "مواضع قدرت و حاکمیت و اطاعت "{ جلسات کلاسی 21 و 28 فروردین 91 } اکنون نوبت به مرورمواضع الهیات سیاسی رسیده است.الهیات سیاسی political theology وفق یک تعبیر عام ناظر به دانشی است که هدف و مضمون و موضوع آن تبیین دیالکتیک امر عرفی و دنیوی  the secular با امر شرعی و قدسی the sacred در حوزه سیاست و جامعه و فرهنگ است.هر چند در این میان الویت بحث با پرسش از نسبت دین و سیاست و ارزیابی انتقادی و هنجاری این نسبت است؛ با این وجود به نظر ما {و دست کم آن گونه که منظور بحث کلاسی ما است} دو تز برای الهیات سیاسی – مدرن و پست مدرن – قابل توجه است:

1- الهیاتی شدن امر عرفی  the theologization of the secular

2- عرفی شدن امر الهیاتی the secularization of the theological

پیش از پرداختن به بحث اصلی لازم است اندکی در باره تعداد منابع محدود فارسی که نسبتا مرتبط با این حوزه هستند توضیحاتی ارائه شود.

درسگفتار تاریخ تکوین علوم اجتماعی

(دانشگاه تهران- دانشکده علوم اجتماعی /7 اردیبهشت91)

مبانی انسان شناسی فلسفی علم اجتماعی

 } س.م.نجاتی حسینی {nejati.hosseini@gmail.com

 *پیشینه بحث

مطلب حاضر خلاصه ای است از مباحث کلاسی 20 و 27 فروردین و 3 اردیبهشت 91. مضمون اصلی در این بحث ها بازخوانی ماهیت امر اجتماعی { با توجه به سه گزاره مطرح= انسان آفریده ای اجتماعی است ؛ جامعه آفریده ای انسانی است ؛ جامعه واقعیتی اجتماعی است } و نیز خوانش دیالکتیک امر انسانی – اجتماعی { با توجه به رهیافت های تضاد گرا < مارکسی > و وفاق گرا <دورکیمی > و تلفیقی < وبری – زیملی > } است.از این حیث بازگشت به مبانی انسان شناسی فلسفی که نهفته در نظریه اجتماعی است؛ لازم به نظر می رسد.به این منظور ما با اتکا به دو متن مطرح در این زمینه { انسان شناسی فلسفی ، هانس دیرکس ، ترجمه سید محمد رضا بهشتی ، تهران، هرمس 1380 ؛ قرار بشر در عالم کیهانی ، ماکس شلر ، ترجمه منوچهر اسدی ، آبادان، نشر پرسش 1388 } به شرح و بسط چند تز مطرح در این زمینه پرداخته ایم.

درسگفتار نظريه سياست- دانشگاه تهران

(دانشكده علوم اجتماعي // 5 ارديبهشت 1391)

پرسشهاي جامعه شناسي سياسي از ماهيت و فرايند قدرت

*پيشينه بحث

مطلب زير ماحصل بحث كلاس درس علم سياست ‌‌(21 و28 فروردين ماه 91 ) با موضوع "جامعه شناسي سياسي قدرت" است.مي دانيم كه در نظريه سياسي به معناي گسترده آن{‌و البته وفق تعاريف ارائه شده در كلاس}‌ ودرزمينه پرسش ازقدرت( ‌ماهيت و فرايند و تبعات )‌ برداشت هاي جامعه شناسي سياسي { كه با پرسش از "امر واقعي" سياسي مرتبط است} ؛‌ فلسفه سياسي { كه موضوع آن پرسش از"امر ايدئال هنجاري" سياسي است} و الهيات سياسي { كه مضمون آن پرسش از"امر مطلوب شرعي" سياسي است} نافذ و تامل برانگيزند.از اين حيث به ترتيب ما اين سه برداشت را به بحث خواهيم گذاشت.

*بخشی از درس جامعه شناسی و فلسفه حقوق من در این ترم به طرح مبانی و مقدمات فلسفه و جامعه شناسی اخلاق اختصاص یافته است. از این جهت گزارش سخنرانی استاد مصطفی ملکیان با عنوان «طرحی برای تدوین نظام اخلاقی مولانا» ( به نقل از “سایت موسسه فرهنگی سروش مولانا “)که ارتباط وثیقی با مباحث درس دارد انتخاب شده است.می ماند شرح و بسط و نقد آن - که اگر خدای  مهلت و توفیق دهد - در کلاس 2هفته اینده ( 4 شنبه  13 اردی بهشت 91 ) ارائه خواهد شد{با سپاس از دوست گرامی جناب مهدوی به خاطر ارسال این گزارش}.

*